Norbertus en de Norbertijnen in Antwerpen

Index van de PPP en van de documentatie + aanvullingen van de documentatie

Tekst van de lezing door Gert Gielis

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/Norbertine%20Antwerp.htm

Index van de PPP

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/1. Norbertus en Antwerpen.ppt

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2. Sint-Michielsabdij.ppt

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/3. Verering van Sint-Norbertus.ppt

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/4. Norbertijns erfgoed.ppt

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/5. Norbertus in de kathedraal.ppt

Index van de documentatie

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/1.%20Sint-Norbertus%20en%20Antwerpen/1.1.%20Norbertus%20en%20de%20Norbertijnerorde/Norbertus.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/1.%20Sint-Norbertus%20en%20Antwerpen/1.2.%20Norbertus%20in%20Antwerpen/Norbertus%20in%20Antwerpen.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2.%20De%20Sint-Michielsabdij%20van%20Antwerpen/1.%20Stichting%20van%20Sint-Michiels%20en%20dochterabdijen/Stichting%20van%20Sint-Michiels.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2.%20De%20Sint-Michielsabdij%20van%20Antwerpen/2.%20Verdere%20geschiedenis/geschiedenis%20van%20Sint-Michiels.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2.%20De%20Sint-Michielsabdij%20van%20Antwerpen/3.%20Het%20domein/Domein%20van%20Sint-Michiels.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2.%20De%20Sint-Michielsabdij%20van%20Antwerpen/4.%20Sint-Michiels%20in%20MT/17de%20en%2018de%20eeuw.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2.%20De%20Sint-Michielsabdij%20van%20Antwerpen/5.%20Interieur/Interieur.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2.%20De%20Sint-Michielsabdij%20van%20Antwerpen/6.%20Prelaatshof%20op%20Beerschot/Prelaatshof.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/2.%20De%20Sint-Michielsabdij%20van%20Antwerpen/7.%20Ondergang%20van%20Sint-Michiels/Ondergang.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/3.%20Verering%20van%20Sint-Norbertus/Norbertusverering.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/4.%20Norbertijns%20erfgoed%20in%20Antwerpen/Norb%20Antw%201/Norbertijns%20Antwerpen%201.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/4.%20Norbertijns%20erfgoed%20in%20Antwerpen/Norb%20Antw%202/Norbertijns%20Antwerpen%202.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/4.%20Norbertijns%20erfgoed%20in%20Antwerpen/Norb%20Antw%203/Norbertijns%20Antwerpen%203.htm

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/Norbertijnen/5.%20Norbertus%20en%20O.Praem.%20in%20kathedraal/Norbertus%20in%20de%20kathedraal.htm

Addenda en corrigenda bij de documentatie

1.2.

Dit prentje geeft een zeer goed beeld van de Norbertus in Antwerpen: Tanchelm -> Eucharistie, Sint-Michiel, latere kathedraal; zie ook mijter!

Kan gebruikt worden bij begin van ch. 2 en bij ch. 4 (ipv. Norbertus uit kathedraal).

Vgl. met het schilderij van De Crayer in St.-Jacobskerk!

2.2. Middle Ages: the development of the domain

I.v.m. Goswin vd Weyden, De schenking van Kalmthout:

Volgens WGA zijn voorgesteld: Arnold van Leuven en Elisabeth van Breda. Het door Erens uitgegeven oorkondenboek van Tongerlo heeft een akte van dit echtpaar, nl. het nr. 228, terwijl nr. 213 een akte is van Arnold alleen, maar met instemming van zijn echtgenote Elisabeth. Aangezien nr. 228 Alphen betreft, zou dus akte nr. 213, die de schenking betreft van de novaaltienden in Nispen (waartoe Kalmthout behoorde), moeten uitgebeeld zijn in dat schilderij van GvdW., tenzij in de 16de nog andere akten, daaraan voorafgaand, bv.betreffende de schenking van de hele heerlijkheid, bekend waren. De Ram, Synopsis, p. 285 spreekt i.v.m. Kalmthout, Nispen en Essen over de schenking van grond, jurisdictie, patronaatsrecht en tienden ca. 1150 door Arnulf van Brabant vader en zoon en Bernerus van Rijsbergen: een dergelijke schenking zou kunnen uitgebeeld zijn op het schilderij van GvdW.

De Ram, Synopsis, p. 286: het genoemde echtpaar verkoopt aan de abdij van Sint-Bernards patronaatsrecht en tienden van Loenhout in 1277! Er is toch geen verwarring gebeurd?

-> Zijn er studies over het schilderij van GvdW.? (Grove in OBT!)

-> nakijken in literatuur over de geschiedenis van Kalmthout

-> bibliografie (overgenomen uit cataloog van SAT)

Auteur Titel    Pagina 1 / 1 (34 items)
	Hoofdtitel	Reekstitel	Auteur	Taal	Materiaal	Beschikbaar
	16 wandelingen in de gemeenten Brecht, Essen, Kalmthout, Wuustwezel		Samensteller : V.V.V. De Kalmthoutse Heide	Nederlands		Niet uitleenbaar
	De abdijhoeven van Tongerlo en hun pachters in de heerlijkheid Essen-Kalmthout in de zeventiende en achttiende eeuw		Neys, R.	Nederlands
	Het Arboretum van Kalmthout			Nederlands
	De begiftiging van Kalmthout aan de abdij		Van Aelst, Rudy	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Calmpthoutania : orgaan van de Oudheidkundige Kring van Kalmthout		Oudheidkundige Kring van Kalmthout	Nederlands	tijdschrift	Niet uitleenbaar
	Calmthout 20 jaar onder Fransch bewind : 1795-1815 : gemeentelijke geschiedenis betreffende dit tijdvak		Boen, Désiré	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Een eeuw architectuur in Kalmthout		eindred.: : Van Cauteren, Rosette	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Genealogie van Huijbrecht Wouterszoon Van Meel over 13 generaties van omstreeks 1605 tot 1995 uit de streek Essen en Kalmthout		Samensteller : Van Opdorp, Simon	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Geogids : Essen - Kalmthout		Bonner, Paul	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Geschiedenis van Kalmthout		Bastiaensen, Jean	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Gids voor Kalmthout		Vorsselmans, J.	Nederlands		Niet uitleenbaar
	De Grijze School op de heide : Kalmthout als kunstenaarsdorp		De Geest, Joost	Nederlands
	Heide - Kalmthout : heden en verleden		Geldhof, Hans	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Heideroute : Essen - Kalmthout - Wuustwezel			Nederlands		Niet uitleenbaar
	Heideroute : Merksplas, Wortel, Hoogstraten, Loenhout, Wuustwezel, Kalmthout, Brecht, St.-Lenaerts, Malle, Beerse, Vosselaar : exursie zaterdag 25 mei 1991			Nederlands		Niet uitleenbaar
	Een historisch-demografische studie van een Kempense plattelandsgemeenschap : Kalmthout op het einde van het Ancien Régime (1678-1828)		Hectors, Guido	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Kalmthout door de eeuwen heen		Vorsselmans, Jos.	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Kalmthout - Essen - Wuustwezel - Brecht - Loenhout - St.-Lenaarts		Verpraet, P.L.	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Kalmthout in de branding : 1940 - 1945		Vorsselmans, Jos.	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Kalmthout te kijk : historisch & nostalgisch kijkboek		Neys, Ronny	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Een Kempens museum voor bij en imkerij te Kalmthout "Het Bijenteeltmuseum van Kalmthout"		Caluwaerts, Jan	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Het kinderlied en kinderspel in Essen en Kalmthout anno 2003-2003		Verboven, Karen	Nederlands
	Museumgids : twintig Kempische musea : Arendonk, Beerse, Brecht, Essen, Hoogstraten, Kalmthout, Oud-Turnhout, Poppel, Rijkevorsel, 's Gravenwezel, Turnhout, Vosselaar			Nederlands		Niet uitleenbaar
	Een negentiende eeuws heidedorp in transformatie, Kalmthout 1835-1910. De mutatie van de activiteitsstructuur		Goossens, M.	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Prins Willem van Oranje : het Orangisme in de abdij van Tongerlo en in de Heerlijkheid Essen-Kalmthout		Paaps, Tony	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Het Provinciaal Suske en Wiske - Kindermuseum in Kalmthout			Nederlands
	Register over de twintig verschenen jaargangen van Calmpthoutania, orgaan van de Oudheidkundige Kring van Kalmthout		Oudheidkundige Kring van Kalmthout	Nederlands
	Rekeningen van schouten te Essen-Kalmthout : 1519-1574		Meeusen, Gerard	Nederlands		Niet uitleenbaar
	Sint-Sebastiaansgilde Kalmthout 500 jaar!		Heestersmans, Wim	Nederlands
	Sociaal Kalmthout, Open monumentendag, 11 september 1994		Neys, R.	Nederlands		Niet uitleenbaar
	De Spaanse erfenisoorlog in de streek Essen-Kalmthout		Meeusen, Gerard	Nederlands		Niet uitleenbaar
	De Spycker : orgaan van de Heemkundige Studiekring voor het grondgebied van de aloude heerlijkheid Essen-Kalmthout-Huibergen		Heemkundige Kring Essen	Nederlands	tijdschrift	Niet uitleenbaar
	De voormalige heerlijkheid Essen - Kalmthout - Huybergen		Meeusen, Gerard	Nederlands		Niet uitleenbaar
	De voorste hoeve onder Kalmthout : historische schets van een Kempisch landbouwbedrijf		Van den Bergh, K.	Nederlands		Niet uitleenbaar

Van belang zijn vnl.

- de geschiedenissen van Kalmthout:

- een studie over de heerlijkheid:

- een monografie over het schilderij (?) (eindwerk van een toer. gids):

- de tijdschriften Calmpthoutania en De Spycker

- de gidsen van Vorsselmans en Bonner

- studies over de hoeven van Neys en Van den Bergh kunnen zeer interessant zijn voor de landschapsgeschiedenis

- in historisch opzicht is waarschijnlijk de studie van Meeusen over de schoutsrekeningen interessant.

2.4.

Van Lissum is inderdaad in Turnhout geboren

http://www.schoonselhof.be/2fredegandus/van%20lissum.html

(website over Antw. begraafplaatsen!)

3.

Gravure van Linnig, Suikerrui: ik heb hier mijn twijfels over of het wel om Norbertus gaat. Ik zou eerder zeggen: Johannes Nepomucenus!

4.1.

Bij Backmund (in CC) heb ik iets gelezen over nog een ander huis van Sint-Michiels in Antwerpen.

Ivm. PPP: schouw in kabinet burgemeester: Jezus' kruisdood in het midden en OT-ische afb. ernaast.

4.2.

- Tongerlo

activiteit van GvdW.: publicatie van Paul Vandenbroeck over Dimpna-veelluik!

abtsportretten door C. Pepijn:

Maarten en Catharina Pepijn

http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/p/pepijn/index.html

http://www.wga.hu/html/p/pepijn/snorbert.html

http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/d/dyck_van/1portrai/pepijn.html

http://balat.kikirpa.be/DPB/FR/FMPro?-db=Personnes.fp5&-lay=web&-format=Detail_personne.htm&ID_off=01909&-find (over Beatrijs Wolters Van der Wey)

http://www.kikirpa.be/www2/cgi-bin/wwwopac.exe?DATABASE=obj2&LANGUAGE=1&OPAC_URL=&%250=87059&LIMIT=50 (grafmonument van Bernard Rottiers)

4.2. Norbertijns erfgoed in musea

in andere musea

Filips Rubens: zoon of broer van de beroemde schilder?

Het is zijn oudere broer!

Zie over het Rubenshuis: http://www.lerarenkaart.be/file_uploads/8405.pdf?_vs=0_N

4.4.

Sint-Fredegandus: zie supra!

4.4. Norbertijns erfgoed in kerken

Een retabel uit de abdij van Tongerlo in de kerk van Maria-ter-Heide

ivm. Maagschap van Maria in Maria-ter-Heide:

http://lyrawww.uvt.nl/~mgielis/geloof%20in%20beeld/Weyden%20Kruisdood.htm

Wolters Van der Wey, Beatrijs, 'De "Maagschap van Maria" uit de voormalige Lepantokapel van de Antwerpse Sint-Pauluskerk. Een schilderij van Maarten Pepyn?', Sint-Paulus-Info. Tijdschrift van de Sint-Pauluskerk, 69 (2001): 1678-1685.

5. Kathedraal

Pepijn: zie supra!

biechtstoelen:

Een vraag werd ons op 27 juli gesteld over de biechtstoelen in de kathedraal. Na die kwestie van de biechtstoelen nagekeken te hebben in de inventaris van het kunstpatrimonium van de kathedraal, hebben we gezien hoe dat hoogstwaarschijnlijk in elkaar zit. Er staan in de kathedraal niet minder dan veertien biechtstoelen, geloof ik, en daaronder zijn er twee reeksen van zes, één aan de noordzijde en één in de kooromgang. Vroeger werd gezegd dat die allemaal uit Sint-Bernardsabdij kwamen, maar al in die inventaris die ca. 1993 verschenen is wordt daar twijfel over geuit. Blijkbaar is er sindsdien nieuw onderzoek over gebeurd, zodat nu op de website van het Koninklijk Instituut van het Kunstpatrimonium met stelligheid beweerd wordt dat de biechtstoelen in de noordelijke zijbeuk uit Sint-Michiels komen. Maar zsm. zullen we die kwestie nog eens nader onderzoeken (ook met de conservator van de kathedraal).

grafmonument van Isabella van Bourbon:

http://en.wikipedia.org/wiki/Isabella_of_Bourbon

liggend beeld van Isabella en pleurants (zie tent. Rogier van der Weyden)